حاج شيخ عبدالكريم حائرى يزدى « 1 » ، كه از هزار و سيصد و چهل تا پنجاه و پنج رياست تامه و مرجعيت كاملهء قطر شيعه را داشت ، همه ديديم كه چه سيره‌اى داشت . با نوكر و خادم خود هم‌سفره و غذا بود ؛ روى زمين مىنشست ؛ با اصاغر طلّاب مزاح‌هاى عجيب و غريب مىفرمود . اخيراً كه كسالت داشت ، بعد از مغرب بدون ردا يك رشتهء مختصرى دور سرش پيچيده بود و گيوه به پا كرده در كوچه قدم مىزد . وقعش در قلوب بيشتر مىشد و به مقام او از اين كارها لطمه‌اى وارد نمىآمد . غير از آن مرحوم ، از علماى خيلى محترم قم بودند كه به هيچ وجه اين قيودى كه شيطان شما براى شما مىتراشد در آنها نبود . خود بضاعت خود را از بازار مىخريد ؛ براى منزل خود آب از آب انبارها مىآورد ؛ اشتغال به كار منزل پيدا مىكرد ؛ مقدم و مؤخر و صدر و ذيل پيش نظر پاك آنها يكسان بود . تواضعشان به‌طورى بود كه مايهء تعجب انسان مىشد ، و مقامات آنها محفوظ بود ؛ محل آنها در قلوب بيشتر مىشد . در هر حال ، صفت نبى اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله - و على بن ابى طالب - عليه السلام - انسان را كوچك نمىكند . ولى بايد ملتفت كيد نفس در اين مخالفت با او باشى كه گاهى دام خود را باز كرده از راه ديگر تو را زمين مىزند . مثلًا مىبينى بعضىها به‌طورى در پايين مجلس مىنشينند كه مىفهمانند به حضار كه مقام من بالاتر از اينهاست ، ولى تواضع كردم ! يا مثلًا يك نفر كه مشتبه است كه بر او مقدم است اگر بر خود مقدم داشتند ، يك نفر ديگر را كه معلوم‌التأخر است مقدم مىدارند كه رفع اشتباه كنند كه تقدم داشتن براى تواضع بود ! اينها و صدها قبيل اين از مكايد نفس است ؛ و علاوه

--> ( 1 ) - آيت اللَّه العظمى حاج شيخ عبدالكريم حائرى يزدى ( 1276 - / 1355 ق ) از فقيهان بزرگ و مراجع تقليدشيعه در قرن چهارده هجرى است . وى پس از تحصيلات مقدماتى به نجف و سامراء سفر كرد و در آن‌جا از درس استادانى چون ميرزاى بزرگ شيرازى ، ميرزا محمدتقى شيرازى ، آخوند خراسانى ، سيد كاظم يزدى و سيد محمد اصفهانى فشاركى بهره گرفت . در سال 1332 ق . به اراك آمد و در سال 1340 ق . به قم مشرف گرديد و به اصرار بزرگان آن سامان و پس از استخاره در آن‌جا رحل اقامت افكند و حوزهء علميه قم را تأسيس كرد . در حوزهء درس ايشان عالمانى بزرگ تربيت شدند كه حضرت امام خمينى قدس سره در صدر آنان جاى دارند . از آثار اوست : درر الفوائد در اصول ، الصلاة ، النكاح ، الرضاع و المواريث در فقه .